การประชุม ที่เกี่ยวข้องกับ ระบบยา

การประชุมหลักที่เกี่ยวข้องกับ ระบบยาก็คือ
1 ประชุมกรรมการยา
2 ประชุม Patient Care Team
3 ประชุม กรรมการความเสี่ยง
4 ประชุม Case Conference
5 ประชุมฝ่ายเภสัชกรรม

การประชุมต่างๆ  ควรมีเรื่องเกี่ยวกับ การจัดการยา อยู่ในการประชุมเสมอ
เนื่องจากการใช้ยา เกี่ยวข้องกับการรักษาร้อยละ 90 ของการรักษาทั้งหมด
โดย จะต้องมีประเด็นต่างให้ครอบคลุมในหัวข้อเหล่านี้ ทั้งหมด

1 Medication Error
2 High Alert Drug
3 Medication Reconciliation
4 Drug Allergy
5 Clinical Practice Guideline
6 Adverse Drug Event
7 Drug Related Problem
8 Drug Storage and Stability

กำลังคน สำคัญที่สุด

หลายครั้ง ที่ ผู้เยี่ยมสำรวจ จาก สรพ. ไม่ยอมพูดถึง

อัตรากำลังคน หลายโรงพยาบาลรวย มีปัญญาจ้าง

เมื่อ ผู้เยี่ยมสำรวจ จาก สรพ. ไม่ยอมบอกว่า ขาดคน

นั่นคือ ทำพลาดอย่างแรง ที่สุด คุณภาพจะไม่เกิด

ถ้าไม่มีคนทำงานเพียงพอ งานจะห่วย

คุณภาพจะแย่ ถ้าคนทำงาน ขาดความรู้ ทักษะ

แต่เมื่อ ผู้เยี่ยมสำรวจ จาก สรพ. นั้นมันพลาดอย่างแรง

ยอมรับเถอะครับ ว่า ระบบคุณภาพจะดีไม่ได้

ถ้าขาดแคลนคนทำงาน ขาดแคลนคนเก่ง

ที่ รพ.อุบลรัตน์ จำเป็นต้องมี เภสัชกร 5 คน จพ.เภสัชกรรม 5 คน

หากอยากให้ งานมี คุณภาพดีเยี่ยม คนต้องเพียงพอก่อนครับ

Exit Re HA #2 ระบบยา

               HA จบแล้ว แต่งานยังไม่จบ ต้องวิเคราะห์ ความคลาดเคลื่อนทางยา ใหม่ จำแนก ตามความรุนแรง ABCDE....และหาสาเหตุ RCA พร้อมวิธีการแก้ไข และป้องกัน ME + รายงานการทบทวนใบสั่งยาจาก ER ด้วย งานเข้าน่ะเรานี่ ขอเวลาทำเอกสาร HA ด่วนเดี๋ยว สพร.ให้ตก RE HA แล้วยุ่งเลย

รายงานความคลาเคลื่อนทางยา โรงพยาบาลอุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น

                      จากข้อมูลอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยาที่เกิดขึ้น ซึ่งย้อนหลังไปใน ปีงบประมาณ 2554 จนถึงเดือนล่าสุด มีนาคา 2558  พบว่า  จำนวนความคลาดเคลื่อนทางยามีแนวโน้มที่ใกล้เคียงกันในทุกปี    โดยความคลาดเคลื่อนที่เกิดขึ้น มิได้แสดงถึงความผิดพลาดที่เกิดขึ้นเท่านั้น แต่ยังหมายถึงว่า ศักยภาพในการคัดกรอง หรือ ค้นหา ความคลาดเคลื่อนทางยามีประสิทธิภาพก็เป็นได้   ยกตัวอย่างโรงพยาบาล ก มี อุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยาที่เกิดขึ้นปีละ 200 ครั้ง  ส่วน โรงพยาบาล ข มี อุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยาที่เกิดขึ้นปีละ 100 ครั้ง   ข้อมูลทั้งสองนี้ ไม่สามารถตัดสินได้ว่า โรงพยาบาล ข จะเกิดปัญหาความคลาดเคลื่อนทางยาน้อยกว่า โรงพยาบาล ก  การที่โรงพยาบาล ก มีความคลาดเคลื่อนทางยาเกิดขึ้นมากกว่า  อาจเกิดจากระบบการค้นหาความคลาดเคลื่อนทางยา โรงพยาบาล ก ดีกว่าโรงพยาบาล ข หรือ อาจเกิดจาก โรงพยาบาล ข รายงานความคลาดเคลื่อนทางยา ต่ำกว่าความเป็นจริงมาก  หรือ  แม้แต่ อัตราการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยา ก็เป็นไปทางเดียวกัน คืออัตราการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยา ขึ้นกับ ประสิทธิภาพในการค้นหาความคลาดเคลื่อนทางยา  และ ความครบถ้วนในการรายงานความคลาดเคลื่อนทางยา   แต่อย่างไรก็ตาม ความคลาดเคลื่อนทางยาระดับ E และ F มีแนวโน้มลดลงโดยเฉพาะในครึ่งปี 2558 มีความคลาดเคลื่อนทางยาระดับ E หรือ F เพียง 1 ครั้งเท่านั้น  จากเดิมที่มีปีละ 4-6 ครั้ง  ในส่วนการแพ้ยาซ้ำ ข้อมูลปี 2554 พบว่า แพ้ยาซ้ำถึง 5 ครั้ง แล้วเมื่อมีการวางระบบการป้องกันการแพ้ยาซ้ำ จึงทำให้เหลือ การแพ้ยาซ้ำเพียงปีละ 1 ครั้ง ต่อมาในปี 2557 มีการใช้ระบบสารสนเทศมาช่วยในการป้องกันการแพ้ยาซ้ำ  ทำให้ไม่เกิด การแพ้ยาซ้ำอีกเลยจนถึงปัจจุบัน 

กรอบรายการยา คือ ทิศทางการใช้ยา

มีคนเคยกล่าวไว้ว่า โรงพยาบาลที่มีระบบดีๆ ควรเน้นการใช้ยาในบัญชียาหลักแห่งชาติ
ดังนั้น ยาส่วนใหญ่ในโรงพยาบาลทุกขนาด ควรเป็นยาในบัญชี หรือ ยา ED นั่นเอง
แต่อย่างไร ก็ตาม เรายังพบว่า ยังมีการใช้ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติกันอยู่

โดยเฉพาะยาที่ไม่มีความจำเป็น เช่น ยาละลายเสมหะ acetylcysteine ซี่งไม่มีประโยชน์
ใดๆ ในการแก้ไอ หรือ ละลายเสมหะ อีกตัวอย่างหนึ่งที่พบได้บ่อย คือ การใช้ยา
Ponstan ในการแก้ปวดท้อง ปวดประจำเดือน แพทย์ หรือ พยาบาล บางคนอาจไม่เคยรู้
ว่ายา Ponstan กับยา Ibuprofen คือยากลุ่มเดียวกัน แต่ยา Ibuprofen ได้ผลดีกว่า และปลอดภัย
กว่านั่นเอง

พื้นฐานระบบยาคุณภาพ รพ.อุบลรัตน์ อยู่ที่ 3 สิ่งนี้

1 ระบบ double check
2 เป็นคนดี ชอบแก้ไข
3 ประชุม อย่างสร้างสรรค์

1 ระบบ double check คือการตรวจซ้ำ อีก 1 คน เพื่อค้นหาข้อผิดพลาดที่ อาจเกิด ขึ้น ยกตัวอย่าง
การจ่ายยา จะมี เภสัชกร อีก 1 คน คอย เช็คยาเพื่อหา ข้อผิดพลาด ที่อาจเกิดขึ้น และ เภสัชกรที่ส่งมอบยาก็ยัง ต้องตรวจสอบ เพื่อหา ข้อผิดพลาด ที่อาจเกิดขึ้นอีกครั้ง หนึ่ง นอกจากนี้ ยัง มี
 เจ้าพนักงานเภสัชกรรม ที่ ช่วย หาข้อผิดพลาด ได้ดีมากอีกด้วย เรียกว่า ระบบยาอุบลรัตน์
จะมีแบบว่า ถึง triple check เลยทีเดียว ซึ่งจะช่วยลดความผิดพลาดลงได้กว่า 90%
แต่อย่างไรก็ ตาม เนื่องจากฝ่ายเภสัชกรรม มีเภสัชกร หรือ  เจ้าพนักงานเภสัชกรรม เพียง 3 คน มากว่า
12 ปีแล้ว ซึ่ง 12 ปีที่ผ่านมา ปริมาณคนไข้ก็เพิ่มขึ้น มากมาย ในฝ่ายอื่นๆ มีการเพิ่มอัตรากำลังมากชัดเจน  ทำให้ฝ่ายเภสัชกรรม ต้องรับภาระงานที่เพิ่มขึ้น มากมาย อย่างน่าสงสารมากนั่นเอง

2 เป็นคนดี ชอบแก้ไข เมื่อเราพบข้อผิดพลาดขึ้น เราจะมาวิเคราะห์ และ ประชุม เพื่อกำหนดแนวทางใหม่ๆ ในการป้องกัน ไม่ให้เกิด ข้อผิดพลาดเพิ่มขึ้น อีก แต่อย่างไรก็ตาม ภาระงานที่เพิ่มขึ้น มากมาย ก็ยัง เป็นสาเหตุสำคัญ ในการเกิด ข้อผิดพลาด มากอยู่ดี

3 ประชุม อย่างสร้างสรรค์ รพ.อุบลรัตน์

ระบบยาที่ดีเป็นอย่างไร

ระบบยาที่ดี นั้น ขอตอบแบบกำปั้น ทุบดินเลยว่า ระบบแบบไหนก็ได้ที่ ทำให้คนไข้ได้รับความปลอดภัยจากการใช้ยา และเกิดประสิทธิภาพที่ดีในการบำบัดด้วยยา ในต้นทุนที่มีความคุ้มค่า ซึ่งสรุปก็คือ มีความปลอดภัย และประสิทธิภาพดีนั่นเอง

โดยในอำเภออุบลรัตน์ มี ระบบด้วยกันทั้งสิ้น 7 กระบวนการหลักได้แก่

1. กรอบรายการยา
2. การบริหารเวณภัณฑ์
3. การสั่งใช้ยา
4. การส่งมอบยา
5. การบริหารยา
6. การติดตามการใช้ยา
7. การพึ่งพาตนเองด้านยา

อำเภออุบลรัตน์นั้น มีประชากร ราวๆ 44000 คน 71 หมู่บ้าน และ มี 6 ตำบล  กับ มี PCU อีก 9 แห่ง